Geschiedenis Hondentraining

Het ontstaan van de hond(link) 

De hond stamt af van de wolf, de domesticatie van honden begon ongeveer 34.000 jaar geleden. Er waren toen geen scholen en wetenschappelijke onderzoeken. We hadden ook geen boekje met kalmerende verhalen van Turid Rugaas. Het opvoeden en trainen van honden ging vanuit gevoel met vallen en opstaan en door van elkaar te leren. Die kennis en ervaring werd generatie op generatie doorgegeven en met succes want werkhonden voerde belangrijke en complexe taken uit.  Later kon je voor het opvoeden en trainen van je (ras)hond ook naar een regionale kynologen clubs. In Nederland werd de eerste in 1898 opgericht namelijk Kynologen Club Amsterdam. Voor de commerciële hondenscholen werd in 1980 O&O opgericht de Nederlandse vereniging voor instructeurs in hondenopvoeding en -opleiding en daarmee ontstond een nieuwe manier van trainen. Het trainen volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten.

Bij deze methode gaat veel fout:

  1. het is geen exacte wetenschap en dus ook geen bewijs.
  2. oudere inzichten zijn niet altijd achterhaald.
  3. div. onderzoeken worden onterecht als wetenschappelijk bestempeld. o.a. Mech en Bradshaw.
  4. diverse nieuwe inzichten zijn niet bekend of worden gemeden. o.a. e-collar en sliplijn.
  5. gevoel wordt genegeerd.
  6. er wordt blind op vertrouwt, er wordt niet kritisch nagedacht.
  7. er wordt niet naar resultaat gekeken.

Trainen volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten:

Dit was in die tijd gebaseerd op het boek  ‘The Wolf, Ecology and Behavior of an Endangered Species’ van DR. D. Mech, werelds meest vooraanstaand wetenschapper op wolvengebied. Dit boek zou gebaseerd zijn op het Wetenschappelijk onderzoek  van R. Schenkel  uit 1946 werd gepubliceerd. Volgens deze theorie zouden wolven geen emoties hebben maar vanuit hun instinct reageren en continu een agressieve strijd voeren om de alfa positie met de daarbij horende privileges zoals het recht op voortplanting, de beste slaapplek en het eerste eten.

De hierop gebaseerde trainingsmethode gebruikte intimidatie en pijnlijke correcties om te voorkomen dat de eigenaar zijn alfa positie zou verliezen. Hiervoor werd zelfs regelmatig een shockcollar en slipketting gebruikt (niet te verwarren met de e-collar en sliplijn!). Ook diende men zich te houden aan diverse rangorde bepalende handelingen houden. Zo mocht een hond niet op de bank, mocht hij niet als eerste de deur uit en ook niet voor je lopen tijdens het uitlaten, geen spel beginnen en al helemaal niet winnen en pas eten als de baas gegeten had. Honden zouden volgens deze nieuwe inzichten geen emoties hebben maar vanuit hun instinct handelen. Vanuit deze gedachten werd deze zeer dieronvriendelijke manier van omgaan met honden gerechtvaardigd.

Wat meteen opvalt als je het onderzoek van R.Schenkel lees is hoofdstuk 2a de jaarlijkse cyclus van sociaal gedrag bij wolven. In de zomer worden de pups opgevoed en is de sfeer heel relaxed ook naar wolven van andere roedels want er is dan volop voedsel, aan het eind van de herfst ontstaan er nieuwe relaties en wordt het gedrag positief uitbundiger.  In de winter is er wel sprake van agressie omdat er dan minder voedsel aanwezig is maar natuurlijk ook vanwege de paringstijd maar dat is vooral tussen wolven van het zelfde geslacht.


Wetenschappelijk Onderzoek R. Schenkel Engels compleet(link)

Nederlandse Vertaling Onderzoek Rudolf Schenkel Hfdst 1 & 2a(klik)                                                                       

Een aantal zaken valt op als je het onderzoek van Schenkel lees:

  • Hfdstuk 2a jaarlijkse cyclus van sociaal gedrag!!
  • de zomer is vreedzame periode waarin ouders voor pups zorgen!!
  • winter eerst toename van vriendelijke relaties gevolgd door gewelddadige rivaliteiten.
  • het is veel uitgebreider dan Mech doet voorkomen.
  • niet achterhaald maar gedegen onderzoek zie ook (video1)(video2)

Het verhaal van Mech rammelt aan alle kanten. De vraag is waarom?

Klik voor een afgezwakte versie van de Dominantie Theorie met o.a. rangorde bepalende handelingen

Gebalanceerd Trainen:

Het Gebalanceerd Trainen is trainen op basis van gevoel, kennis, ervaring, resultaat. Belangrijk is daar bij om open te staan voor nieuwe inzichten maar daarbij wel kritisch te blijven nadenken. Vertrouwen op je gevoel is daarbij ontzettend belangrijk, zonder gevoel is een goeie band met je hond onmogelijk. Vanaf 1980 kan het gebalanceerd trainen geen goed meer doen. Voor 1999 was het verwijt niet volgens de Dominantie Theorie te trainen. Na 1999 het verwijt dat wel te doen. Voor 2012 het verwijt dat wij softies waren en honden teveel te vermensenlijkten want hond had geen emoties Na 2012 het verwijt geen rekening met emoties te houden.

Het verwijt dat het gebalanceerd trainen tekort kennis zou hebben klopt niet. Door kritisch te zijn wat betreft wetenschap ben je wel op de hoogte van alle nieuwe inzichten alleen gebruik je niet alles daarvan. En als er nieuwere inzichten zijn betekend dat niet dat de oudere per definitie achterhaald zijn. Dat hebben we in 1980 gezien met de Dominantie Theorie en Emoties en in 1999 dat honden elkaar niet zouden corrigeren en domineren. Maar ook als iets wel achterhaald is betekend dat nog niet dat je daar niets meer van kan gebruiken de slipketting en shockcollar bijvoorbeeld. Dankzij nieuwe inzichten zijn de sliplijn en e-collar nu geen correctiemiddelen meer maar hele diervriendelijke hulpmiddelen die bij verantwoord gebruik niet alleen veel effectiever maar ook diervriendelijker zijn dan de overige hulpmiddelen.

Trial and error of leren van eigen fouten.

Deze wetenschapstheorie wordt door het Gebalanceerd Trainen al meer dan 30.000 jaar toegepast. Helaas wordt door het trainen volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten deze theorie niet of niet goed toegepast. Nog steeds worden nieuwe wetenschappelijke inzichten als bewijs gezien en worden oudere of andere inzichten onterecht standaard als fout en achterhaald bestempeld. Voorbeeld: Het wetenschappelijke onderzoek van Schenkel is niet achterhaald, het houd namelijk wel degelijk rekening met het feit dat het ging om een samengestelde groep in gevangenschap en bevat zeer nuttige informatie. De Dominantie Theorie is geen achterhaald wetenschappelijk onderzoek, het is pseudowetenschap en de meest logische conclusie is dat het bewust vervalst is. Het wetenschappelijk onderzoek waarmee de Dominatie Theorie is ontkracht geld precies hetzelfde voor. Er is geen sprake van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. Het Trainen op basis van wetenschap is naar mijn mening niet gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten, er is namelijk regelmatig sprake van verkeerde interpretatie, selectie en pseudowetenschap.

In het behaviorisme is trail and error een grondregel bij leerprocessen. De regel, afkomstig van E.L.Thorndike, werd opgesteld naar aanleiding van experimenten met dieren, die om voedsel te bemachtigen bepaalde handelingen moesten verrichten.

Bij een dergelijke opgave probeert het dier verschillende mogelijkheden; handelingen die effect hebben, worden in volgende gevallen herhaald (law of effect). Bij leerprocessen die volgens trial and error plaats vinden, is dus geen sprake van inzicht. Weinigen hangen echter de mening aan dat deze regel ook de basis van ieder menselijk leerproces zou zijn.In de wetenschapstheorie is het principe trial and error geïntroduceerd door K.R.Popper, die de groei van wetenschap koppelde aan het leren van eigen fouten.

dominantie11237_n

1999 Nieuw ”wetenschappelijk” onderzoek(PDF): Dominantie Theorie ontkracht!!

Na 13 zomers onderzoek publiceerde Dr. D.Mech in 1999 zijn boek Alpha Status, Dominance and Division of Labor in Wolf Packs(PDF)  de Dominantie Theorie is ontkracht!!   Dat er bij de Dominantie Theorie continu gestreden werd om de Alfapositie kwam doordat het een samengestelde groep wolven in gevangenschap was. Bij een roedel in de vrije natuur is er geen sprake van agressie en dominantie. Vergelijk het met een menselijk familie met aan het hoofd twee zorgzame ouders en kinderen die spelen en kattenkwaad uithalen.

Ook hier valt een aantal zaken op:

  • Na 13 zomers onderzoek concludeert Mech dat er geen sprake zou zijn van agressie bij wolven. Dat had Schenkel al beschreven in zijn onderzoek uit 1947 en dat agressie alleen in de winter voorkwam. Waarom heeft Mech geen onderzoek in de winter gedaan?
  • Kan je honden in onze maatschappij niet beter vergelijken met een samengestelde groep in gevangenschap dan met een roedel in de natuur?
  • Als informatie Schenkel correct was toegepast had de Dominantie Theorie nooit bestaan.
  • Waarom heeft Mech geen echte roedel in gevangenschap bestudeerd?
  • Niet alleen observatie van 1 samengesteld groep wolven in gevangenschap. Schenkel heeft 3 groepen wolven,  jakhals-, vossen-, en wasbeerhondengroepen, een dingopaar, een nestje poolhonden en huishonden in de grootste variëteit van leefomstandigheden bestudeerd. Ook andere zoogdieren die in speciale groepen werden gehouden boden gelegenheid voor waardevolle vergelijkingen, vooral grote roofdieren en apen. Deze informatie gebruikte hij onder andere om gebrek aan informatie van roedel in natuur te compenseren.
  • Onderzoeken Mech 1971 en 1999 krijgen veel aandacht, hebben geen enkele wetenschappelijke waarde.
  • dr. D. Mech in 2010 wetenschappelijk onderzoek wat positief trainen ontkracht, weinig aandacht voor.

1999 Trainen volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten.

Positief Trainen. Goed gedrag belonen, ongewenst gedrag negeren, trainen zonder correcties. Als je het vergelijk met de politiek:  Voor 1980 in balans Begin jaren 80 tot 1999 uiterst rechts. Vanaf 1999 van uiterst links stiekem weer naar het midden. Kan je dan nog spreken van voortschrijdend inzicht?

Wat heeft het trainen volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten ons gebracht?

  • de Dominantie Theorie = ruim 40 jaar dierenleed, gedragsproblemen en trainers en GTs van de oude garde die lijden aan ptts.
  • van Dominantie=agressie naar dominantie is achterhaald en nu dominante hond bestaat niet.
  • van Pijnlijke correcties naar geen correcties en nu geen pijnlijke correcties
  • vanaf 2010 hebben honden na 30 jaar volgens de meeste wetenschappers weer emoties.
  • waar is het Positief Trainen op gebaseerd? 
  • is Operant Conditioneren nog van deze tijd als R+ niet altijd positief is, een aangeleerde Nee als straf wordt gezien? Je niet kan zeggen of R- beter of slechter dan P- is. Honden alleen nog leren wat goed is en niet wat fout is?
  • het Positief Trainen scoort nog steeds slecht op gebied van gedragsproblemen
  • waarom zijn kynologisch opleidingen nog steeds niet geaccrediteerd? Wat is meerwaarde SPPD?

Ruim 40 jaar worden de ongediplomeerden ervaringsdeskundigen of het Gebalanceerd Trainen gedemoniseerd vanwege gebrek aan wetenschappelijk inzicht. Maar is dat terecht? Nee dat wij het onverantwoord vinden om puur op basis van de wetenschap te trainen betekend niet dat het Gebalanceerd Trainen niet op de hoogte is van de nieuwste (wetenschappelijke) inzichten, achterhaalde of gebrek aan kennis heeft.

Gebalanceerd Trainen:

  • heeft nooit volgens de Dominantie Theorie getraind zelfs Cesar Milan niet!
  • heeft altijd in emoties en dominantie geloofd
  • volgt al meer dan 8000 jaar stabiele route
  • veel kennis en ervaring dan het Positief Trainen die alleen op basis van de nieuwste wetenschap traint
  • levert aantoonbaar goede resultaat.

Positief Trainen loopt achter wat betreft kennis betreffende:

Waarom dit artikel geschreven?

Dit artikel zou ik nooit hebben geschreven als ik zelf geen slachtoffer was geworden van de strijd tussen het Trainen volgens de Wetenschap en het Gebalanceerd Trainen.

Tot 2011 ben ik nooit naar een hondenschool geweest omdat ik het in de jaren 80 totaal niet eens was met hoe er op tv en de hondenscholen met harde hand werd getraind. Mij was met de paplepel ingegoten dat opvoeden op die manier een teken van onmacht is. Bij ons thuis hadden we altijd sociale honden en ook ik had nooit problemen gehad met het opvoeden van honden zelfs niet toen ik Bo kreeg. Bo was een dominante  Amerikaanse Bulldog met een enorme drive die alleen de eerste 8 weken door haar fokker was gesocialiseerd om daarna 2 jaar verwaarloosd en opgesloten te worden in een kennel zonder enige opvoeding of contact met andere honden. Bo leerde ontzettend snel en liep binnen enkele dagen al los op het losloopveld. Na een paar maanden nam ik er nog een herplaatser Ambull bij ook een teef en het klikte meteen totdat Bo niet meer accepteerde dat Charley bij mij kwam. Meteen hulp gezocht, helaas vond de eerste zich nog te onervaren, de volgende 2 GTs (1 bulldog expert de ander docent GT) werd ik geweigerd, de GT daarna stond de 2de les huilend op het veld en toen kwam ik bij GT 5 en 6  en vertelde hulp nodig te hebben bij een dominantie of jaloezie probleem. Ik werd uitgelachen want honden hadden geen emoties, iets met antropomorfie werd mij verteld en dominantie was allang achterhaald. Het was maar goed dat ik hulp had gezocht want mijn probleem was een gebrek aan kennis en ik was niet ervaren en consequent genoeg als leider. Ik was het niet eens met dat dominantie en emoties achterhaald zouden zijn maar geloofde wel dat het aan mijn manier van leiding geven lag en dus ben ik daar behalve voor gedragstherapie ook op cursus gegaan en ruim een jaar gebleven waarna het hopeloos fout ging doordat ik weer mijn gevoel negeerde en vertrouwde op de kennis van de GT/trainer. Het werd herfst en Bo raakte ontzettend gestresst tijdens de les, achteraf door het omslaande weer een gevolg van haar verleden. Ik wilde naar huis gaan maar mij werd verteld dat ik haar bij de les moest houden en moest laten zien dat ze op mij als leider kon vertrouwen, dit resulteerde erin dat Bo uiteindelijk naar alle honden begon uit te vallen en vanaf toen ook naar alles op 4 poten als ik haar uitliet. In de auto schoot ze volledig in de stress  en ben daarna een week of 6 bezig geweest om deze problemen op te lossen. Ook achteraf bleek het een grote fout want als ik meteen aan rangorde was gaan werken had ik vrijwel zeker Charley niet hoeven te herplaatsen die na 5 maanden logeren daar is gebleven.

Toen ben ik zelf onderzoek gaan doen naar alles wat met probleemgedrag te maken heeft vielen mij een aantal dingen op die niet kon begrijpen. 1 Hoe is het mogelijk dat trainers en GTs zo massaal eerst in de Dominantie Theorie gingen geloven dat ze hun honden gingen mishandelen met de gedachte dat dat goed zou zijn en dat honden geen emoties zouden hebben? 2 Hoe kan je blind in de wetenschap blijven geloven dat je daarna ga trainen vanuit de gedachte dat dominantie niet bestaat en kan opvoeden door fouten niet te corrigeren maar te negeren?

Dit hield mij zo bezig dat ik in Mei 2014 de eerste versie van dit artikel plaatste wat regelmatig geüpdatet werd doordat ik steeds meer kennis en informatie kreeg. In het begin was dat de algemeen bekende informatie zoals ik hierboven heb beschreven wat betreft de onderzoeken van Mech en die van Schenkel, de Dominantie Theorie en het ontkrachten ervan waardoor het Positief trainen zijn intrede deed. Maar door andere onderzoeken en documentaires die een heel ander beeld lieten zien dan de nieuwste inzichten het onderzoek van Schenkel

Communicatieprobleem

Wat mij zo rond 2017 opviel was dat de kynologie bij diverse woorden en met name correctie en dominantie een een compleet andere betekenis gebruikt zonder duidelijke definitie als in het dagelijks leven en de definities zoals je die vind in de woordenboeken en op het internet. Dit maakt dat het voeren van een inhoudelijk gesprek tussen iemand die een kynologische opleiding heeft gevolgd en iemand die dat niet heeft tot grote misverstanden leid.

  • Dominant volgens Google: 1) overwicht hebben 2) overheersend 3) vooraanstaand. Volgens de kynologie betekend dominant agressief.
  • Corrigeren volgens Google: 1)Verbeteren 2) Amenderen 3) Berispen 4) Beteren 5) Bijwerken 6) Controleren 7)  Afstraffen 8) Goedmaken 9) Herstellen 10) Herzien 11) Juist maken 12) Nakijken 13) Aanpassen 14) Tot de orde roepen. Volgens de kynologie: Straffen.

De vraag is wie zit hier fout met de betekenis? Volgens encyclopedie, woordenboeken en Google hebben de ongeschoolde gelijk. Op dit moment heb ik nog geen bron kunnen vinden die de geschoolde gelijk geeft. Hoe dan ook als we het polarisatieprobleem willen oplossen moet deze fout worden gecorrigeerd.

Update 30-11-2022

Ik vind het complete onderzoek van Rudolf Schenkel uit 1947

Ik had al vanaf 2012 bedenkingen wat betreft het ”wetenschappelijke onderzoek” van Mech waarop de  Dominantie Theorie is gebaseerd en het onderzoek waarmee hij deze Theorie ontkrachte en tevens de basis vormde voor het Positief Trainen. Dan is er ook nog het onderzoek uit 2010 wat alleen maar bevestigd dat de onderzoeken van Mech geen enkel wetenschappelijke waarde hebben.

Dat het onderzoek van Mech bijna 30 jaar na dato niet bleek te kloppen lag volgens Mech aan het onderzoek van Mech welke hij als informatiebron had gebruikt. Toen ik het echter het complete onderzoek van Dr. Schenkel onder ogen kreeg zag ik een zeer degelijk en uitgebreid onderzoek. Ik heb pagina 1 t/m 9 Onderzoek Rudolf Schenkel(nederlands)Nederlandse Vertaling Onderzoek Rudolf Schenkel laten vertalen omdat daar het meest duidelijk wordt dat er flink wat mis is met de onderzoeken van Dr Mech zijn onderzoeken uit 1970 en 1999.

  •  Volgens Mech was het onderzoek van Schenkel gebaseerd op 1 samengestelde groep  en werd geen rekening met gevangenschap gehouden = Schenkel: Om onderscheid te kunnen maken tussen vaststaand gedrag en onbedoeld gedrag, en dat gedrag veroorzaakt door de speciale omstandigheden van gevangenschap,
    was het nodig om het waarnemingsgebied te vergroten. In 1939 werd daarom ook aandacht besteed aan wolven en een dingopaar in de dierentuin van Zürich, in Bazel aan de jakhals-, vossen-, en wasbeerhondengroepen, verder bij het Eiger glaciale station aan een nestje poolhonden, en als laatste aan huishonden in de grootste variëteit van leefomstandigheden. Andere zoogdieren die in speciale groepen worden gehouden boden gelegenheid voor waardevolle vergelijkingen, vooral grote roofdieren en apen.
  • Volgens Mech 1970 was er continu een rangorde strijd = Schenkel: De sociale verschijnselen worden geregeerd door een jaarlijkse cyclus …. Elke winter werd de interactie meer intens, beginnend met een toename van vriendelijke relaties. Daarna volgden gewelddadige rivaliteiten onder individuen van hetzelfde geslacht en paarformaties…. de zomer…..Het lijkt erop dat terrein afbakenen met urine, wat vooral een roedelactiviteit is, niet intolerant van aard is, maar meer een vredige vorm van communicatie onder buren. Waarom negeert Mech hier de jaarlijkse cyclus van gedrag en gebruikt hij het gedrag van de winter het jaar rond? Omdat  dit toentertijd nieuwste onderzoek als wetenschappelijke bewijs moest dienen om de Dominantie Theorie te lanceren en om andere trainingsmethodes als achterhaald te kunnen bestempelen?
  • Volgens 13 zomers onderzoek Mech 1999 domineren en corrigeren wolven elkaar in vrije natuur niet. Dit doet de groep in gevangenschap in de zomer ook niet. Waarom heeft hij in de winter geen onderzoek gedaan? Omdat dit nieuwste wetenschappelijk onderzoek nodig was om het Positief trainen te lanceren en tegelijkertijd de Dominantie Theorie te ontkrachten? 

Wat mij opvalt is dat er enorm wordt gesjoemeld met informatie waar maar 1 verklaring voor is namelijk om bewijs te kunnen fungeren voor trainen op basis van de nieuwste  wetenschap, en om andere methoden als achterhaald en schadelijk te kunnen bestempelen.

  • Hoe denken andere wetenschappers over Mech denken.  (link) (link)

Hoe zit het nu met rangorde en dominantie volgens het Positief Trainen?

Het PT is gebaseerd op het onderzoek dat Mech in 1999 wereldkundig maakte. In de 13 jaar jaar wat later zomers bleken te zijn had hij nooit tekenen van dominantie of correcties waar genomen. Echter in de video die hoort bij het onderzoek dat duidelijk is ook dat dit niet op vrijwillige basis gebeurt wat vaak wordt beweert. Wat opvalt is dat Mech deze keer opvallend stil is wat betreft zijn fout uit 1999 waarmee hij de Dominantie Theorie ”ontkracht” heeft.                        Het wetenschappelijk onderzoek  uit 2014 van Van der  Borg, Schilder en collega’s toont aan dat er wel degelijk sprake is van dominantie en rangorde. (Dominantie en rangorde bij de hond).  Dit werd overigens door het”wetenschappelijk” onderzoek van Bradshaw nog enige tijd in twijfel getrokken terwijl Ian Dunbarr het boegbeeld van het positief trainen daar tijdens zijn seminars geen twijfel over laat bestaan zoals in Nederland in 2013 Social Hierarchie in Dogs  en dit artikel van Doggo(link).

In deze samenvatting van de documentaire van Jim een Jamie Dutcher die 6 jaar lang het hele jaar rond  onderzoek deden zie je een compleet ander beeld dan wat Dr. D. Mech beschrijft betreffende dominantie, hiërarchie, rangorde, correcties en het doel daarvan. Een echte eyeopener.

Honden zijn geen wolven.

Vanwege de domesticatie van honden zou je hun gedrag niet meer kunnen vergelijken met wolven. In de volgende video’s (klik op titel voor de video) zie je echter dat ook honden elkaar corrigeren van pups af aan.

Dat honden  om hun dominantie aan te tonen niet alleen waarschuwen maar ook echt agressie inzetten als hun positie bedreigt wordt ziet u in deze video met aan het eind een heuse alfarol.

Zin, onzin of misschien toch iets om over na te denken?

  • Volgens het positief trainen is een hond die als eerste door de deur wil en aan de lijn trekt geen probleem. De oorzaak is niet niet dominantie maar enthousiasme. Ook heeft hij nooit geleerd te volgen. De praktijk leert ons dat trekken aan de lijn vaak de oorzaak is van lijn reactiviteit en angst. Vaak is de leiding over nemen door de hond te laten volgen de oplossing voor dat probleem.
  • Volgens de dominantie theorie moet de eigenaar(alfa) eerst eten en daarna de hond omdat bij wolven de alfa ook altijd als eerste at. Volgens het 2de onderzoek van Dr. Mech is dat niet zo en eten wolven in de natuur tegelijk en bij schaarste zelfs eerst de zwaksten en de pups. Wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Bulgarije liet zien dat honden die overdag over straat zwierven s’nachts een roedel vormden om in de bossen op jacht te gaan. Als er een prooi werd  opgegeten gebeurde op volgorde van rang. Zou dit een oorzaak van voedselagressie kunnen zijn bij meerdere honden?
  • beide inzichten zijn ontstaan door onderzoek van slechts 1 persoon,  In hoeverre mag wetenschap als betrouwbare bron worden gebruikt als deze niet aan de belangrijkste voorwaarden voor gedegen  wetenschappelijk onderzoek voldoet?
  • De conclusie dat er bij wolven geen sprake zou zijn van een lineaire dominante hiërarchie was een belangrijk onderdeel waardoor de dominantie theorie ontkracht werd. Deze ontkenning zorgt nu voor voor diverse onbegrepen agressieproblemen.
  • in het eerste boek gaat om het om een door de mens samengestelde groep in een te kleine ruimte in plaats van een familie wolven die een stabiele roedel vormen in de vrije natuur. De vraag die je je zou kunnen afvragen is welke situatie het meest overeenkomt met de situatie waarin onze honden zich bevinden.
  • Een hond mag nooit hoger staan dan de mens. Onzin is achterhaald dominantie bestaat niet. Maar als de hond bepaald of u wel of niet naast uw vrouw mag liggen of op de bank mag zitten?
  • Een hond probeert altijd een hogere rang te veroveren – dit is inderdaad onzin een hond zal vanuit zijn instinct zijn plaats willen weten binnen de groep.  Als u er niet in slaagt een stabiele omgeving te creëren  wordt uw hond min of meer gedwongen de leiding over te nemen. Een instabiele groep  kan leiden tot een felle en heftige machtsstrijd die tot ernstige en zelfs fatale verwondingen kunnen leiden. Dit kan vergeleken worden met de situatie van het wetenschappelijk onderzoek van Schenkel uit de jaren 40.
  • Tijdens de dominantie theorie werd verweten als je niet  train op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten dat Gebalanceerde trainen verschilt op 1 heel belangrijk punt met trainen volgens de dominantietheorie. De gebalanceerde trainer werkt namelijk net als de positieve trainer vanuit belonen en dus niet zoals bij de achterhaalde dominantietheorie vanuit bestraffen.  Ook is gebalanceerde trainer op de hoogte van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Hij past deze alleen toe als die stroken met zijn gevoel, kennis en ervaring van vele generaties. De eerste tekenen van gedomesticeerde honden gaan zo’n 33.000 jaar terug, het zou eeuwig zonde zijn om al die kennis en ervaring verloren te laten gaan.
  • Alfarol(video) of  het op de rug dwingen van een hond als dominante handeling wordt door veel positieve trainers gezien als een ernstige vorm van mishandeling die regelmatig zou leiden tot ernstige psychische schade zoals bijvoorbeeld aangeleerde hulpeloosheid. Zowel honden als wolven zouden geen alfarol inzetten. Het zou een tegen natuurlijke handeling zijn omdat honden gedwongen worden tot overgave. Inmiddels verschijnen er steeds meer beelden van honden en wolven die wel degelijk andere honden tot overgave dwingen middels een alfarol. Het is overigens wel een correctie die ernstig af te raden is.

Bronnen:

https://www.wur.nl/nl/nieuws/Dominantie-in-groep-honden-in-harde-cijfers-uitgedrukt-.htm

Publicatie
Joanne A.M. van der Borg, Matthijs B.H. Schilder, Claudia M. Vinke and Han de Vries. Dominance in domestic dogs: a quantitative analysis of its behavioural measures.
Plos ONE August 26, 2015

Informatieve artikelen op basis van recent wetenschappelijk onderzoek (2015):

https://www.licg.nl/honden/dominantie-en-rangorde-bij-de-hond/

https://www.licg.nl/honden/leiding-geven-aan-uw-hond/

https://www.licg.nl/nieuws/rangorde-bij-honden-niet-gebaseerd-op-agressie/


Gedragsdeskundigen over dominantie op basis van hun eigen ervaring in 2014

Maaike Oosterhuis, gedragstherapeut en trainer met roedel. 2014

Voor mij werkt de dominantietheorie prima, het is gewoon zo, het bestaat, we kunnen het blijven ontkennen of het een ander mooi woord geven, zoals overheersend, maar dominant is dominant. Punt. Je hebt een rangorde, waarbij je dominantie nodig hebt. Wij kunnen de taal van de honden zeker niet zo geweldig nabootsen, als hoe een hond zelf doet, maar we kunnen wel veel, om hen iets duidelijk te maken. Vaak is een gevoel of gedachte al genoeg. Ik ben er zeker van dat dominantie bestaat, hoe zou dat anders in elkaar kunnen zitten. Een hond heeft nog altijd een oer-instinct die veel lijkt op die van de wolven, die veel mensen vergeten en alles gooien op raseigenschappen, of instinct welke bij het ras hoort. Instinct welke bij een ras hoort bestaat niet. Dat is een ras eigenschap. Instinctieve agressie bestaat in geen geval bij welk ras dan ook. Een roedeldier is een sociaal dier, die het sociale ook ten alle tijde nodig heeft! Je hond kiest er niet zelf voor, om geen contact te hebben met soortgenoten, daar kan hij niet over na denken. Beslissingen nemen doen ze alleen in het geval actie – reactie en niet weloverwogen. Sommige honden hebben misschien de eigenschap om er sneller naar te neigen, maar als je dit goed opvangt, kun je een supersociale hond hebben, maar daar komt de dominantie de hoek om kijken, omdat je zeker de leiding over je hond moet hebben. Dit heeft niks uit te staan met bloedlijnen, zoals bijvoorbeeld veel Pitbullhouders denken, omdat iedereen zo denkt, en niks probeert, kunnen er in de lijnen ”agressieve” honden voorkomen, welke eigenlijk gewoon labiel zijn geweest en niet per definitie agressief. Met een agressieve hond fokken, welke een erfelijke neurologische oorzaak heeft, is natuurlijk niet het idee van fokken, lijkt me. Dat gaat ten koste van het ras. Dus, gezonde honden, van welk ras dan ook, moeten gewoon sociaal met andere honden om kunnen gaan. Zo niet, moet je jezelf als eigenaar eens achter de oren krabben. Ik hoor van velen om mij heen: ik train positief en dat houdt dan volgens hen in, een voorbeeld als de hond opspringt, draai je hem je rug toe. In een hond zijn ogen is dat ontwijkend gedrag en zal alsnog dominant blijven, uiteindelijk stopt hij wel, omdat je niet reageert en het hem verveelt, dat is het enige goede in dit verhaal, maar negeren is misplaatst op dat moment. Ik werk ook met negeren, maar op andere momenten. Daarnaast hoorde ik een verhaal: als ik op de bank zit en de hond springt bij mij op, doe ik mijn hoofd naar beneden, en sla mijn armen over elkaar. De hond krabt uiteindelijk over het hoofd van diegene. En de persoon praat dan ook, nee, ik geef je nu geen aandacht, want dit wil ik niet hebben. Even kort uitgelegd, de hond toont weer dominant, hij komt ongevraagd in je eigen ruimte. Daarnaast raakt hij je zelfs aan, door middel van die poot op je hoofd, wat absoluut nooit toegestaan wordt door een dominante hond. Je vertoont weer ontwijkend gedrag, omdat je in elkaar zakt als een onzekere hond, oogcontact onmiddelijk verbreekt, wat de hond al zegt dat hij gewonnen heeft, en gaat hij nog een stapje verder. De hond stabiliseer je vooral met de neus, omdat dit het belangrijkste zintuig is, wat een hond bezit. De oren het minst belangrijk. Als je de oren dus meer gebruikt dan de neus, wordt de hond opgewonden, normaal gesproken, horen ze gevaar als eerste, pups opvoeden is ook vaak gehoor, aan het gepiep kunnen de moederhonden afleiden wat de pups willen, dat soort dingen. Alleen in nodige situaties. Een moederhond zie je ook wel opgewonden, of drukker worden, wanneer haar pups piepen en als je zelf tegen je hond praat merk je al dat deze drukker wordt. Een andere leidinggevende hond, zou het klimmen, wat deze hond dus vertoont, nooit toestaan en waarschuwen door middel van lichaamstaal, spanning, kijken, werkt dat niet, zal hij happen. De persoon die met de positieve methode werkt, heeft een bange hond, en geen enkele hond is te vergelijken, maar deze is ook buiten bang. Ze woont hier al twee jaar en volgt ook training met haar vrouwtje, ze worden dus begeleid door een expert. Nu twee jaar later, is er een klein beetje vooruitgang, terwijl ik binnen twee maanden met een bijna bomproof hond buiten wandel (en dit is gebaseerd op meer dan 20 extreem angstige honden). Omdat ik niet omdraai, wanneer de hond zegt dat hij om wil keren. Ik blijf net zo lang staan tot de hond kalm geworden is en ga dan verder. Er zitten zeker hele goede dingen aan de positieve methode, ik kraak deze niet af, want in alle methoden zitten juiste dingen. Maar op een paar punten, vind ik het logisch dat ze geen vooruitgang boeken. En zo blijven we voort zoeken naar de echt juiste methode, want zoals ik eerder al zei, kunnen we het nooit zo duidelijk maken als honden onder elkaar. Kijk vooral naar hen en hun gedrag onderling en je leert er veel van. Dit doe ik ook, ik bestudeer mijn eigen honden continu, als ik met ze naar het losloopterrein ga, observeer ik hun gedrag en dat van vreemde honden. Ik blijf elke dag leren en ik leer het beste van de hond zelf, daar heb ik geen mensen voor nodig om me dat te vertellen. Iedereen zijn eigen ding, maar ik doe alles vanuit mezelf en mijn eigen gevoel/instinct. Iets wat je niet kunt leren uit boeken, het werkt natuurlijk prima, bijna direct en dat maakt het speciaal. Ik blijf ook altijd naar de hond kijken, wat het kan hebben, heb ik een gevoelige hond, zal ik deze ook anders corrigeren dan een hond die minder gevoelig is. Ik corrigeer alleen wanneer het echt nodig is, verder probeer ik het met mijn gevoel en gedachten over te brengen, negeren en belonen (aai over de bol) te doen.

 

Arvid van Putten, gedragstherapeut en hondencoach. 2014

De pure dominantie theorie vind ik, net zoals de bedenker, onzin. Een echte dominante hond doet namelijk helemaal niets. Ok, doet heel erg weinig en grijpt zelden in. Als deze een groep binnen loopt, wijken andere honden al automatisch. Hij schittert door de rust en stilte die hij meeneemt. Waarom ik er niet achter sta, is omdat honden op verschillende momenten verschillende taken hebben. Zo kan in een groep honden de een de waker zijn terwijl de ander zorgt voor het vinden van eten. Het is maar welke taak ze beter in zijn en dat vloeit zonder kikken of stoten over in elkaar.

Waar ik achter sta, is dat een groep dieren een leider volgen (je hebt een algemene leider, maar kan dus ook per activiteit veranderen naar een ander. Niet alleen bij mensen zie je dit, maar ook bij honden. Neem als voorbeeld maar de poolhonden. De hond voorop in het tuig hoeft niet dezelfde rol te hebben wanneer ze aan de stake-out zitten. Maar degene die ze volgen is degene die mentaal sterk is. En dat wordt je automatisch wanneer je iets doet waar je achter staat en weet wat je doet. Gooi een groep mensen op een onbewoond eiland en je ziet wat er gebeurt. Dat is ook zo met honden. Op het moment dat je mentaal zwak bent, zal een hond het overnemen. Niet omdat ze het willen, maar omdat er geen andere keus is. Ik zie dan ook niet dat honden proberen op te klimmen op de ladder. Ik zie wel dat ze het stokje overnemen. Want een groep zonder leiding brengt wanorde en wanorde zorgt dat de groep in gevaar komt. Dat kan niet in de natuur, dus er MOET een leider zijn.

De handelingen die ze doen, zoals je aandacht opeisen, zie ik niet als dominantie, maar als dominante handeling. Het verschil is dat ze een handeling doen om iets gedaan te krijgen. Maar andere handelingen kunnen gewoon uit sociaal oogpunt zijn. Zo zie ik eigenlijk altijd de jongste hond op de oudere honden kruipen, maar bijna nooit de oudere honden op de jongste. De oudere honden laten dit vaak gewoon toe. Een hond die op je schoot kruipt, is dat dan slecht? Ik denk dat het veelal te maken heeft met hoe en de achterliggende gedachte. Want een hond die op je schoot kruipt omdat hij eten wil, is een andere handeling dan eentje die daar lekker gaat liggen slapen.

Zoveel handelingen en zoveel uitleggen. Het is denk ik geheel afhankelijk van de hond en de situatie waarin het gebeurt.

Marieke van der Lee, gedragstherapeut met roedel, 2014

‘’Help mijn hond is dominant’’ dit hoor je vaker bij herplaatsers met een slecht verleden. (maar ook bij een hond wie gewoon bij een goede fokker vandaan komt en vanaf pup in huis is)
Het is de reactie op jullie menselijke goedheid. Wanneer een herplaatser in huis gehaald wordt, en zeker met een slecht verleden, wordt er vaak alles aan gedaan om de hond zich weer prettig te laten voelen. Helaas doen we dat vaak op de menselijke manier: lekker vertroetelen, veel liefde en aandacht, koekje hier, snoepje daar, aai over de bol en lekker knuffelen op de bank om ze maar zo dicht mogelijk bij ons te houden en liefde te kunnen geven. Maar voor een hond werkt dat niet altijd zo en hij gebruikt uiteindelijk de ruimte wie hij gekregen heeft. Wil je hem dat ineens afnemen, dan zal hij zich verzetten.
Want die bank hebben jullie aan hem gegeven toch? En die aaien over de bol, die krijgt hij toch altijd als hij zich tegen je aandrukt? En die speeltjes? Die zijn van HEM! hoe kom je erbij dat jij ineens mag bepalen wanneer je die afpakt. Hij is het er duidelijk niet mee eens, sterker nog, hij zal het niet begrijpen waarom hij ineens van zijn voetstuk af moet.
Voorkomen is altijd beter dan genezen, dus probeer vanaf het begin af aan duidelijke regels te handhaven. Maar ook als je al met dergelijke problemen te kampen hebt is het belangrijk om duidelijk leiding te nemen en grenzen te stellen.
Begin er maar eens mee om zelf bewust te worden om je hond niets meer zomaar voor niets te geven.
Denk aan niet meer aanhalen omdat hij zich tegen je aandrukt (want dan bepaalt de hond wanneer je affectie geeft) maar aanhalen omdat hij ergens lekker ontspannen ligt of wanneer je hem roept en hij gehoorzaamt. Want dat gedrag mag beloont worden.
Sommige honden zijn niet gemaakt om lekker te knuffelen op de bank, want die zien de bank misschien wat sneller als hun eigendom. Die knuffelen beter op de grond.

Wees een duidelijke leider. zeker voor een hond met een verleden, daar hebben ze heel veel steun aan.
Een mooi voorbeeld om het verhaal van een herplaatser met een slecht verleden naar mensen woorden te vertalen is dit:

Stel, jij hebt een enorme val gemaakt en je knie ligt aan alle kanten open. Je moet natuurlijk met spoed naar de eerste hulp en je ligt daar hulpeloos te wachten op een arts. oh, je hebt zo’n pijn en je voelt je zo naar dat je alleen maar zo stil mogelijk kan liggen.
Gelukkig daar komt de arts! En die zegt:” oh mijn hemel!! wat een ramp!! wat moet je een pijn hebben schatje!! Ooooh wat zielig!! jeetje mina, gaat t wel met je?.. ooh aaah.. he wat naar, *aai aai aai* over je haar ”…
Super lief natuurlijk, maar als jij daar ligt te vergaan van de pijn, zit je daar echt niet op de wachten. Sterker nog.. je zou alle vertrouwen in die arts direct kwijt zijn want.. weet ze wel wat ze doet??? ze is zo aan t praten en ziemelen. Wat moet ze toch van je? Wat moet jij dan zeggen? Hoe maak je haar duidelijk dat zij de dokter is en jij dit een beetje vreemd vind, eng misschien wel.
Dus jij raakt bijna in paniek en je hoofd maakt overuren want je weet echt niet wat je hier mee aan moet, je hebt hulp nodig maar durft haar niet te vertrouwen omdat je niet weet of ze het wel echt kan. Duizenden gedachten door je hoofd terwijl je vergaat van de pijn.
Dan zwaait de deur van de kamer open en komt er een andere arts aangelopen. Zeker van zichzelf, dat zie je aan zijn hele houding. Trots en zelfverzekerd, rechtop, niet arrogant want je voelt zijn warmte nog voor hij je aanraakt, je ziet het aan zijn uitdrukking. Hij straalt rust uit.
Hij bekijkt je knie en zegt: ‘’we gaan naar de operatie kamer, daar zetten we je knie en hechten we wat nodig is. Dan zul je een dagje moeten blijven en mag je morgen weer naar huis.’’
En jij zucht… wat een verlichting… Iemand wie weet wat hij doet en wie je niet laat twijfelen of je hem wel kan vertrouwen.
Iemand wie duidelijk leiding geeft, zeker is van zijn zaak. Die mensen scheppen vertrouwen, ook bij honden. En natuurlijk knuffelen wij onze honden graag, maar het is belangrijk om bewust te zijn van wanneer je een hond knuffelt, is dat omdat jij het wil? Of omdat de hond het op komt eisen door zich tegen je aan te drukken of de kop onder je elleboog te duwen?
Dominantie (net zoals onzekerheid) bij honden wordt alleen een probleem wanneer de hond het gevoel heeft om zelf de leiding te moeten nemen. Dit geldt zowel voor binnenshuis als voor buitenshuis.
Er valt zoveel over te vertellen en is het zo hond/geleider/situatie gerelateerd dat er ontelbaar veel manieren zijn om problemen te voorkomen en/of op te lossen. Het is belangrijk naar het gehele pakket te kijken.
De theorie lijkt bondig, maar de praktijk is zeer breed. Dit is enkel een voorbeeld uit een bepaalde situatie.
Maar de basis is voor elke hond, zowel dominant als onderdanig als onzeker: Leiding en structuur bieden vanuit rust. Regels en grenzen aangeven. Vanuit rust duidelijk maken wat je van je hond verwacht en dan pas affectie.

 Iemand die duidelijk leiding kan geven en zeker is van zijn zaak.. die scheppen vertrouwen.

 De informatie van dit artikel is verkregen uit reacties van leden en professionals van de faceboek groep ”De Sociale Vechthond”. Uit deze reacties  plus informatie uit verschillende onderzoeken samen met mijn eigen ervaringen  is uiteindelijk dit artikel ontstaan.

Met speciale dank aan trainers en gedragstherapeuten Maaike Oosterhuis, Arvid van Putten en Marieke van der Lee voor hun bijdrage aan dit artikel

PS Opmerkingen en aanvullingen zijn zeer welkom en kunt u melden bij Ronald Ursem oprichter van Facebookgroep  ‘Sociale Honden’

Bert van Straten: Hondendominantie is een feit, geen mythe

(Link)